Wilgoć w domu – osuszanie budynków

Wilgoć w domu – osuszanie budynków

Wilgoć w domu – osuszanie budynków

Grzyb na ścianie to skutek wilgoci w domu.

Wilgoć w budynkach może mieć wiele źródeł. Bez względu na pochodzenie zawilgocenia należy ją bezzwłocznie usunąć poprzez osuszanie i uszczelnienie budynku i jego elewacji. Mieszkanie w domu z wilgocią to zagrożenie dla zdrowia domowników. Pomijając kwestie estetyczne, to powietrze w zawilgoconym domu przenosi zarodniki grzybów i pleśni, które powodują choroby układu oddechowego.

Przyjmuje się, że prawidłowa wartość wilgotności w pomieszczeniach to 30-65% przy optymalnej temperaturze 20-22°C. Grzyby i pleśń rozwija się bardzo szybko, gdy w budynku panuje wilgotność ok. 80% przez dłuższy czas. Takie warunki są idealnymi do rozwoju tych mikroorganizmów, które mogą rozwijać się na praktycznie każdej powierzchni – drewno, beton, tynki etc. Zawilgocenie bardzo szybko daje się we znaki – nieprzyjemny zapach w pomieszczeniu, zielone lub czarne wykwity pleśni.

Niestety usuwanie zawilgocenia to proces długotrwały i uciążliwy. Samo usunięcie skutków nie wystarczy. Bez usunięcia przyczyny wilgoci mamy pewność, że problem powróci. Przyczyn przedostawania się wody do wnętrza budynku może być kilka – nieszczelny dach, cieknąca elewacja, nieszczelności w instalacjach wod-kan, zła izolacja fundamentów (właściwości kapilarne betonu), niedrożna i zła wentylacja, zła izolacja termiczna budynku.

Przyczyny zawilgoceń

Najczęstszym powodem przedostawania się wilgoci do budynku to nieszczelny dach i elewacja. Obfite opady deszczu topniejący śnieg, zabrudzone i niedrożne rynny powodują zbieranie się wody przy styku dachu w murami budynku. Woda zacieka pod elewację i przedostaje się do budynku. W takim przypadku najpierw ucierpi konstrukcja budynku lub dachu. Na nieszczelności narażone są również przestrzenie wokół okien oraz kominów. W takich sytuacjach pierwsze oznaki wilgoci zobaczymy w postaci zacieków na ścianach lub sufitów. Jeżeli nie zlokalizujemy nieszczelności wystarczająco szybko lub zbagatelizujemy sprawę mamy pewny przepis na pleśń w domu. 

Uszkodzony, stary, cieknący dach to jedna z najpopularniejszych przyczyn przedostawania się wody do budynku.

Innym sposobem przedostawania się wody do budynku to zła lub brak izolacji fundamentów. Stare domy są w szczególny sposób narażone na wilgoć pochodzącą z nieizolowanych fundamentów. Niezwykle problematyczna jest również piwnica gdzie budynek schodzi pod powierzchnię gruntu, a w skrajnych przypadkach na linię wód gruntowych. 

Wilgoć od środka

Instalacja wodna, kanalizacyjna, grzewcza, kabiny prysznicowe lub wanny to miejsca w których usterka może oznaczać ryzyko zawilgocenia domu. Przez nieszczelności tych elementów woda może przedostawać się do murów budynku. Przyczyn usterek instalacji jest wiele. Najczęściej może to być przypadkowe przebicie rury podczas remontu lub odklejanie się uszczelnień od krawędzi brodzika prysznicowego. 

Innym źródłem wilgoci w pomieszczeniach jesteśmy my sami – oddychanie, pranie, gotowanie, gorące kąpiele. W każdym domu czy mieszkaniu wilgoć występuje. Najważniejsze to jej skuteczne usuwanie. W przypadkach budynków nieocieplonych, źle ogrzewanych i ze złą wentylacją, para wodna skraplać się będzie na ścianach, sufitach, stropach, oknach. Długotrwałe utrzymywanie takiego efektu doprowadzi do trwałego zawilgocenia budynku co będzie powodem wystąpienia pleśni oraz grzybów. Wilgoć z wnętrz należy szybko i sprawnie odprowadzić na zewnątrz korzystając z wentylacji, przewietrzania pomieszczeń. Stąd często można spotkać tzw. nawietrzaki montowane na oknach, których zadaniem jest stała wymiana powietrza w pomieszczeniach. Niestety spotyka się, że mieszkańcy zatykają je ponieważ, szczególnie zimną, czują lecące z nich zimne powietrze i boją się podnoszenia kosztów ogrzewania – to poważny błąd.

Często po nocy można spotkać skroploną wodę na szybach okien. Nie jest to jeszcze powód do zmartwień jednak jest to znak, że w pomieszczeniu jest zbyt dużo wilgoci. W nocy, śpiąc wraz z naszym oddechem wydzielamy duże ilości pary wodnej. Rano, gdy jest najzimniej para wodna skropli się na zimnej szybie. Wówczas wystarczy tylko otworzyć okno i przewietrzyć pomieszczenie. W okresie letnim warto pozostawiać rozszczelnione okna aby zapewnić swobodną wymianę powietrza. 

Najpoważniejszym skutkiem pary wodnej w domu może być zła lub brak izolacji paroszczelnej dachu. Wskutek braku odpowiedniej izolacji wełny mineralnej izolującej dach, para wodna skrapla się na wełnie powodując jej zawilgocenie. Skutki takiego błędu będą poważne i mogą doprowadzić do zawilgocenia konstrukcji dachu. Podczas budowy, remontu warto zwrócić uwagę na to aby wykonawcy dachu odpowiednio zaizolować warstwę ocieplenia. Należy również zastosować dodatkowo dachówki lub kominki wentylacyjne.

Skutki wilgoci w domu

Bagatelizowana wilgoć w domu może doprowadzić do poważnych problemów nie tylko w zakresie stanu technicznego budynku ale również może powodować problemy zdrowotne. Zawilgocenie i gnicie drewnianych elementów konstrukcji dachu może go poważnie osłabić. Taki dach jest bardziej podatny na zerwanie w trakcie wichury luz zarwanie pod naporem śniegu. Woda w elementach konstrukcyjnych budynku takich jak fundamenty może doprowadzić do pękania co jest opłakane w skutkach. Uszkodzenie fundamentów sprawi, że budynek będzie osiadać i stanie się niestabilny. Wilgoć jest powodem występowania grzybów i pleśni. Te mikroorganizmy emitują szkodliwe cząsteczki, które mogą być wdychane z powietrzem, powodując choroby układu oddechowego i górnych dróg oddechowych, alergie, bóle mięśni i stawów, zmęczenie. Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze oraz osoby chorujące na astmę.

Klasyfikacja rodzajów wilgoci.

W budownictwie możemy wyróżnić trzy rodzaje wilgoci. Dzielimy je ze względu na to kiedy pojawiają się w budynku:

  • wilgoć budowlana,
  • wilgoć technologiczna,
  • wilgoć eksploatacyjna.

Wilgoć budowlana

Wilgoć budowlana pochodzi z materiałów budowlanych, które składowane są na zewnątrz. Deszcz, śnieg, zalegająca woda przenika wewnątrz materiałów budowlanych w czasie ich przechowania, składowania lub transportu. Woda może również przenikać do materiałów nawet już po ich użyciu gdy np. mamy stan surowy budynku. Wilgoć budowlana powinna zniknąć samoistnie pod warunkiem, że cały budynek jest odpowiednio ogrzewany i wentylowany.

Wilgoć technologiczna

Ten rodzaj wilgoci pochodzi z prac remontowo wykończeniowych takich jak kładzenie tynków, przebudowa, wznoszenie ścian murowanych, wylewania posadzek betonowych. Woda używana jest do rozrobienia np. tynków wapiennych, tynków gipsowych, zapraw gipsowych, gładzi gipsowych, farb i innych. WIlgoć technologiczna jest czymś normalnym. Po zakończeniu prac należy pozwolić materiałom budowlanym na odpowiednie schnięcie – należy zapewnić odpowiednie wietrzenie lub ogrzewanie w zależności od pory roku.

Wilgoć eksploatacyjna

Trzeci rodzaj wilgoci spotykany w budynkach to wilgoć eksploatacyjna. Występuje stale w nieruchomościach – jest zupełnie normalna. Występowanie tego rodzaju wilgoci jest spowodowane przez nas samych – oddychanie, gotowanie, pranie, kąpiele. Najsilniej jest ona dostrzegalna przez nas w okresie grzewczym gdzie następuje duża różnica temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku. Nie należy się w tym przypadku martwić o poziom wilgoci. Jedynie co trzeba zrobić to zadbać o odpowiednią wentylację oraz ogrzewanie.

Sposoby walki z wilgocią w domu

Sposób walki z wilgocią silnie zależy od rodzaju wilgoci oraz jej źródła. Zawsze jednak podstawowym narzędziem jest sprawna i wydajna wentylacja. Rozpoczynając proces osuszania budynku należy przede wszystkim wyeliminować źródła wilgoci. Przecieki dachu lub elewacji należy odpowiednio zlokalizować i uszczelnić. Dach należy odpowiednio zaizolować przez parą wodą. Trzeba wyeliminować mostki termiczne, oczyścić rynny. W przypadku wilgoci pochodzącej z instalacji hydraulicznych należy przeprowadzić odpowiedni przegląd instalacji oraz dokonać koniecznych napraw. W przypadku zawilgoceń powstałych wskutek błędnej instalacji izolacji dachu lub fundamentów należy poprawić izolację. Ponowna izolacja fundamentów nie jest ani łatwym ani takim zadaniem dlatego na fundamenty należy zwrócić szczególną uwagę już przy budowie lub kupnie domu. Może okazać się, że będziemy musieli wykonać dodatkowe osuszanie gruntu lub nawet stały drenaż w przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych.

Dezynfekcja i odgrzybianie ścian i konstrukcji to jeden z podstawowych zabiegów w celu eliminacji tych mikroograniznów.

Eliminacja przyczyn wilgoci to pierwszy etap. Kolejnym krokiem jest usunięcie skutków zawilgocenia. W pierwszej kolejności należy usunąć wilgotne, zagrzybione elementy takiej jak tynki, płyty gipsowe, podłogi. Z zagrzybionych ścian należy skuć tynki do gołego muru, oczyścić wodą z chlorem. Następnie należy osuszyć i zdezynfekować (odgrzybić) podłoże środkiem grzybobójczym. Metodę osuszania dobieramy wg. wielkości szkód. Możemy skorzystać z wentylacji, przewietrzania lub ogrzewania pomieszczenia lub w przypadku większych zawilgoceń lub zalań skorzystać z nagrzewnic elektrycznych. Po uporaniu się z osuszeniem należy przystąpić do remontu uszkodzonych elementów domu. Wybierają materiały do remontu warto zainteresować się materiałami zawierającymi środki grzybobójcze. Ponadto dobrą praktyką jest stałe monitorowanie wilgotności w pomieszczeniach.

Zapobieganie wilgoci

Wygrana walka z pleśnią to nie koniec. Po wykonanych wszystkich niezbędnych pracach – naprawie izolacji, zniwelowaniu mostków termicznych uszczelnieniach, remontach, odnowieniach etc. należy podjąć wszelkie kroki aby sytuacja się nie powtórzyła. Najważniejszym jest sprawna i wydajna wentylacja. Niestety w wielu budynkach spotyka się sprawną wentylację. Jednak jej wydajność jest zbyt mała w porównaniu z kubaturą pomieszczeń co powoduje niedostateczną wymianę powietrza. Mimo wydajnej wentylacji nie należy zapominać o uchyleniu lub rozszczelnieniu okien przynajmniej przez kilka godzin dziennie. Dlatego nie bójmy się korzystać z okapów podczas gotowania, otwierania drzwi łazienki po zakończonej kąpieli lub praniu.


Szkodliwe mikroorganizmy takie jak pleśni i grzyby potrzebują wilgotnych, chłodnych pomieszczeń. Dlatego należy zawsze zapewnić temperaturę około 19-20°C i wilgotności poniżej 65%. Pamiętajmy, że grzyby pojawią się najpierw w ciemnych niedostępnych miejscach np. za meblami dlatego warto jest od czasu do czasu zrobić niewielkie przemeblowanie aby wszystkie ściany były równomiernie oświetlone i ogrzane.